काठमाडौँ । २०२६ ले कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को क्षेत्रमा महत्वपूर्ण परिवर्तन ल्याउने विश्लेषण भइरहेको छ । यसमा केही सकारात्मक र केही चिन्ताजनक विश्लेषण भइरहेका छन् ।
हालै, अमेरिकी पत्रिका वायर्डले एआईको बारेमा छवटा सोचनीय भविष्यवाणी गरेको छ । यी भविष्यवाणीहरूले एआईले हाम्रो जीवन, जागिर र समाजलाई कसरी असर गर्न सक्छ भनेर चित्रण गर्दछ । यी विचारहरू ओपनएआई र गुगल जस्ता प्रमुख कम्पनीहरूको वर्तमान अवस्थाबाट उत्पन्न हुन्छन् ।
एआई विकास सुस्त हुन सक्छ:
मानिसहरू विश्वव्यापी रूपमा डेटा केन्द्रहरूको निर्माणको विरोध गरिरहेका छन् । अमेरिकामा, मानिसहरूले यसको विरोध गर्न सामाजिक सञ्जालमा समूहहरू गठन गरिरहेका छन् । चीन र रूस जस्ता देशहरूले अमेरिकामा डेटा केन्द्रहरूको निर्माण रोक्न गलत सूचना फैलाउन सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गरेको समेत आरोप लगाइएको छ । यसले चीन र रूसलाई फाइदा पुर्याउनेछ, किनकि तिनीहरू आफैं एआईमा अगाडि बढ्न खोजिरहेका छन् र अर्बौ डलर लगानी गरिरहेका छन् । विरोध बढ्दै जाँदा, विदेशी देशहरूले मानिसहरूलाई उक्साउन नक्कली तस्बीर र भिडियो सिर्जना गर्न एआई प्रयोग गर्न सक्छन् । यो गलत सूचना वास्तविक देखिनेछ र विरोधलाई अझ तीव्र बनाउनेछ । यसले एआईको विकासलाई सुस्त बनाउन सक्छ र अन्तर्राष्ट्रिय तनाव बढाउन सक्छ ।
घरमा रोबोट ल्याउनु चुनौती नै हुनसक्छ :
२०२६ मा हुने प्राविधिक सम्मेलनहरूमा एआई भएका रोबोटहरू विशेष चर्चाको विषय हुनेछन् । गुगल जस्ता कम्पनीहरूले वर्षौंदेखि रोबोटहरूलाई घरायसी कामहरू सिकाउँदै आएका छन् । अब, रोबोटहरूमा च्याटजीपीटी जस्ता मोडेलहरू समावेश गरेर, तिनीहरूलाई कम तालिम दिएर स्मार्ट बनाइँदैछ, जस्तै लुगा फोल्ड गर्ने वा फोहोर व्यवस्थित गर्ने । गुगलले एउटा भिडियो देखाएको छ, जसमा रोबोटले आवाज सुन्छ र फोहोर, कम्पोस्ट र रिसाइकल छुट्याउँछ । अर्को वर्ष, सम्मेलनहरूमा, रोबोटहरूलाई नयाँ ओभनमा पिज्जा राखेको वा फ्रिजबाट कोल्ड ड्रिंक निकालेको देखाइनेछ । यद्यपि, यी केवल डेमो हुनेछन्; घरको प्रयोगको लागि थप परीक्षण आवश्यक हुने बताइएको छ ।
एआई लगानीको बबल फुट्न सक्छ:
एआई कम्पनीहरूमा पैसा द्रुत रूपमा लगानी गरिएको छ, तर २०२६ मा थोरै मन्दी आउन सक्ने विश्लेषण समेत भएको छ । ओपनएआई जस्ता कम्पनीहरूले आफ्नो कार्यबल विस्तार गरिरहेका छन्, तर सही क्षेत्रहरूमा ध्यान केन्द्रित गर्न अब कर्मचारी हटाउने शुरुवात समेत हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ । गुगलले यो तीन वर्ष पहिले गरेको थियो । यदि ओपनएआईले कर्मचारी हटाउछ भने, अन्य कम्पनीहरूले पनि त्यसलाई पछ्याउन सक्छन् । केही कम्पनीहरूले राम्रो मूल्य प्राप्त गर्न शेयर बजारमा प्रवेश गर्ने प्रयास गर्नेछन् । यसले एआईमा खर्च बढाउनेछ र बजारमा गिरावट ल्याउन सक्छ । २०२५ मा एआईमा कैयौं कम्पनीहरुले अर्बौ डलर लगानी गरेका छन् र यो कति परिणाममुखी रहेको छ भन्ने स्पष्ट छैन । मेटा, माइक्रोसफ्ट, गुगल, एक्स जस्ता टेक जाइन्टहरुले एआईमा अर्बौं डलर लगानी गरेका छन् तर यसले कस्तो परिणाम दियो र कति कमायो भन्ने अझै स्पष्ट छैन । उनीहरुले भविष्यका लागि लगानी गर्ने भनेपनि लहडमा लगानी भइरहेको आलोचकहरुले बताउदै आएका छन् ।
थप जागिर जाने:
कम्पनीहरूले आफ्नो कम्प्युटरमा सफ्टवेयर स्थापना गरेर कर्मचारीहरूको निगरानी गर्छन् । २०२६ मा, यो अनुगमन एआईलाई तालिम दिन प्रयोग गर्न सकिन्छ । एआई एजेन्टहरूले पहिले नै ग्राहक सेवा जस्ता कार्यहरू गरिरहेका छन् । अब, जटिल कार्यहरूको लागि, कम्पनीहरूले कर्मचारीहरूको क्लिक, स्क्रोल र टाइपिङ रेकर्ड गरेर एआईलाई तालिम दिनेछन् । यसले जागिर गुमाउने जोखिम बढाउनेछ र गल्तिले व्यक्तिगत जानकारी पनि चुहावट हुन सक्छ । कामदार अधिकारका पक्षधरहरू भन्छन्, यो सम्भव छ र चिन्ताको कारण पनि हो । यसले कर्मचारी असुरक्षा बढाउनेछ र गोपनीयताको चिन्तालाई बढावा दिनेछ ।
एआईबाट गोपनीयता उल्लङ्घनको जोखिम:
२०२५ मा, सधैं अन-अन माइक्रोफोन भएका ग्याजेटहरू फ्लप भए, तर बैठक नोटहरू लिने एआई सफ्टवेयर हिट भयो । उदाहरणका लागि, ग्रानोला, जसले कलहरू सुन्छ र रेकर्डिङहरू बचत नगरी नोटहरू बनाउछ, कसैलाई जानकारी नदिई प्रयोग गर्न सकिन्छ । २०२६ मा, यसले प्रमुख गोपनीयता मुद्दा वा डेटा चुहावट निम्त्याउन सक्छ, जसले कानुनी र नैतिक प्रश्नहरू उठाउछ । विज्ञहरू भन्छन्, एआईले अरूको गोपनीयतालाई असर गरिरहेको छ । कम्पनीहरूले बढी सावधानी अपनाउन आवश्यक छ ।
दुर्घटना बढ्ने जोखिम:
अमेरिकामा रोबोट ट्याक्सी सेवाहरू द्रुत गतिमा बढ्नेछन् । तिनीहरूले हप्तामा दस लाखभन्दा बढी सवारीलाई सेवा प्रदान गर्नेछन् र २५ शहरहरूमा पुग्नेछन् । मानिसहरू प्रायः सोच्छन्, कम्प्युटरको गल्ती भएको ठाउँमा ठूला दुर्घटनाहरू हुनेछन् । यद्यपि, तथ्याङ्कले रोबोट ट्याक्सीहरूले कम दुर्घटनाहरू निम्त्याएको पाइएको छ । यद्यपि, केही विज्ञहरूको दाबी छ, एआई-सुसज्जित रोबोट ट्याक्सीहरूले दुर्घटनाहरू बढाउनेछन् ।
