काठमाडौँ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन्द्र शाह (बालेन) प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त भएका छन् ।
शुक्रबार राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले नेपालको संविधानको धारा ७६ को उपधारा (१) बमोजिम प्रतिनिधि सभाका सदस्य बालेनलाई नेपालको प्रधानमन्त्री पदमा नियुक्त गरेको राष्ट्रपति कार्यालयले जानकारी दिएको छ ।
काठमाडौँ । डा. बाबुराम भट्टराईले प्रधानमन्त्रीको शपथ लिन लागेका बालेन शाहलाई शुभकामना दिदै देश र जनताका एक्काइशौं शताब्दीका आकांक्षा पूरा गर्न आग्रह गरेका छन् ।
सामाजिक सञ्जालमा लेख्दै डा. भट्टराईले ऐतिहासिक कार्यभार बहन गर्न लागेका नेपाली इतिहासकै कान्छा र मधेसी मूलका पहिलो प्रधानमन्त्री युवा इन्जिनीयर बालेन्द्र शाहलाई सफल कार्यकालको शुभकामना दिदै आन्तरिक रूपमा लामो समयदेखि संरचनात्मक गत्यावरोधमा फसेको अर्थ-राजनीति र बाह्य रूपमा तीव्र गतिले बद्लिदै गएको भू-राजनीतिका चुनौती र सम्भावनाहरूलाई कुशलतापूर्वक व्यवस्स्थापन गर्दै देश र जनताका एक्काइशौं शताब्दीका आकांक्षा पूरा गर्न सफलता प्राप्त हुने विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।
उनले लामो र कष्टसाध्य लोकतान्त्रीकरणको प्रक्रियापछि सुशासन र समावेसी समृद्धीकरणको नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको नेपाली राजनीतिको अब समयानुकूल डिजिटल प्रविधि/एआइमैत्री युवापुस्तामा पुस्तान्तरण हुँदै गएको वस्तुगत यथार्थलाई सबैले आत्मसात गर्न आग्रह समेत गरेका छन् ।
साथै कसैको देवत्वकरण वा दानवीकरण नगरी गुणदोषको आधारमा सहकार्य र प्रतिस्पर्धा गर्ने नयाँ लोकतान्त्रिक संस्कृतिको विकास गर्न पनि सबैमा आव्हान गरेका छन् ।
काठमाडौँ । सांसद महावीर पुनले देशले जोशिलो प्रधानमन्त्री पाउन लागेको भन्दै नेताहरुले चरम गुटवन्दी गरी जनतामा भ्रष्टाचार, नातावाद, कृपावाद र कुशासन लाद्ने कुप्रवृत्तिको इतिहास नदोहोरियोस् भन्ने चेतावनी दिएका छन् ।
सामाजिक सञ्जालमा टिप्पणी गर्दै पुनले नेपालले एकदमै जोशिलो युवा प्रधानमन्त्री पाउँदैछ भन्दै आज देखि स्वार्थको लागि नेताहरुले चरम गुटवन्दी गरी जनतामा भ्रष्टाचार, नातावाद, कृपावाद र कुशासन लाद्ने कुप्रवृत्तिको इतिहास नदोहोरियोस भन्ने चेतावनी दिएका हुन् ।
त्यस्तै उनले त्यस्तो घटना नेपालको इतिहासमा ४ पटक दोहोरिई सकेको छ, कुशासनलाई निर्मुल पारेर सुशासन ल्याउने भनेर नै २००७ सालमा, २०१७ सालमा, २०४६ सालमा र २०६३ सालमा नेतृत्व र व्यवस्था परिवर्तन भएको समेत उल्लेख गरेका छन् ।
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) नेतृत्वको नयाँ सरकार गठनको अन्तिम चरणमा पुग्दै गर्दा मन्त्री चयनको प्रक्रिया तीव्र बनेको छ। उच्चस्तरीय छलफलपछि शिशिर खनाललाई परराष्ट्र मन्त्री बनाउने निर्णय लगभग निश्चित भएको स्रोतले जनाएको छ।
रास्वपा सभापति रवि लामिछाने, संसदीय दलका नेता बालेन्द्र शाह (बालेन), उपसभापति डीपी अर्याल र स्वर्णिम वाग्लेबीच भएको छलफलले खनाललाई परराष्ट्र मन्त्रालयको जिम्मेवारी दिने सहमति जुटाएको हो।
यसअघि पनि खनालले छोटो अवधिका लागि शिक्षामन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालिसकेका छन्।
काठमाडौं । सरकारद्वारा तयार पारिएको महत्वपूर्ण प्रतिवेदन संसद् सचिवालयमा बुझाउने प्रयास बीचमै रोकिएको छ।
सङ्घीय संसद्का महासचिव पद्यप्रसाद पाण्डेयले गौरीबहादुर कार्की नेतृत्वको आयोगको प्रतिवेदन प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमै फिर्ता पठाएका छन्।
बिहीबार प्रधानमन्त्री कार्यालयबाट उक्त प्रतिवेदन संसद्को अभिलेखालयमा राख्ने उद्देश्यले पठाइएको थियो। मुख्यसचिव सुमनराज अर्यालको निर्देशनमा सचिव गोविन्द कार्कीमार्फत प्रतिवेदनका दुई खण्ड संसद् सचिवालयमा पुर्याइएको थियो।
यसअघि मुख्यसचिव अर्यालले उक्त प्रतिवेदन प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीको निर्णयअनुसार संसद्मा अभिलेखीकरणका लागि पठाइएको जानकारी दिएका थिए। तर संसद् सचिवालय पुगेको प्रतिवेदन तत्काल स्वीकार गरिएको छैन। महासचिव पद्यप्रसाद पाण्डेयले समय अभावका कारण प्रतिवेदन बुझ्न नसकिएको बताए। उनका अनुसार आवश्यक प्रक्रिया पूरा नभएकाले कागजात फिर्ता गरिएको हो।
प्रतिवेदन फिर्ता भएपछि प्रधानमन्त्री कार्यालयले पुनः आवश्यक प्रक्रिया मिलाएर आइतबार वा सोमबार फेरि संसद्मा बुझाउने तयारी गरिरहेको छ। महत्वपूर्ण मानिएको कार्की आयोगको प्रतिवेदन संसद्मा अभिलेख गर्न ढिलाइ हुँदा प्रशासनिक समन्वयमाथि प्रश्न उठ्न थालेको छ।
अब आगामी दिनमा यो प्रक्रिया कत्तिको सहज रूपमा अघि बढ्छ भन्नेमा सबैको चासो केन्द्रित भएको छ।
काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन शाह आज प्रधानमन्त्रीको रूपमा शपथ लिँदै सरकार गठनतर्फ अघि बढिरहेका छन्। राष्ट्रपति कार्यालय शीतलनिवासमा मध्याह्न १२:३४ बजे हुने शपथसँगै नयाँ राजनीतिक समीकरणले औपचारिक रूप लिँदैछ।
मन्त्री चयनमा गोप्य रणनीति, नेताहरूबीच बिहानैदेखि बैठक
सरकार गठनको प्रक्रिया तीव्र भए पनि मन्त्रिपरिषद् कस्तो बन्ने भन्ने विषय अझै खुलिसकेको छैन। पार्टीभित्र बिहीबार बसेको केन्द्रीय कमिटी बैठकमा सभापति रवि लामिछानेले ‘विज्ञता र क्षमता’लाई प्राथमिकता दिँदै मन्त्री छान्ने स्पष्ट संकेत दिएका थिए। तर, कसलाई जिम्मेवारी दिने भन्ने विषयमा अझै स्पष्टता आएको छैन।
आज बिहानैदेखि बालेन शाह, रवि लामिछाने, उपसभापति स्वर्णिम वाग्ले र डीपी अर्यालबीच उच्चस्तरीय छलफल जारी छ। मन्त्रालयको संख्या घटाएर सानो र प्रभावकारी मन्त्रिमण्डल बनाउने योजना उनीहरूको रहेको बुझिएको छ।
यी ४ नाम लगभग निश्चित, अरू अझै चर्चामै
भित्री स्रोतका अनुसार हालसम्म चार जनाको नाम मन्त्रीका लागि लगभग टुंगिएको छ
स्वर्णिम वाग्ले
शिशिर खनाल
सुनिल लम्साल
सस्मित पोखरेल
विशेषगरी वाग्लेलाई अर्थमन्त्री बनाउने विषयमा सहमति नजिक पुगेको बताइएको छ।
यसैबीच सोविता गौतम, तोसीमा कार्की, विराजभक्त श्रेष्ठ, गणेश पराजुली लगायतका अन्य सांसदहरूको नाम पनि सम्भावित मन्त्रीको सूचीमा रहे पनि अन्तिम निर्णय भने हुन बाँकी छ।
१५–१८ मन्त्रालयको योजना, भागबण्डामा बालेनको बलियो हिस्सा
रास्वपाले करिब १५ देखि १८ वटा मन्त्रालय राख्ने तयारी गरेको छ। सरकार गठनमा बालेन शाह र रवि लामिछानेबीच भागबण्डा पनि भइरहेको स्रोतले जनाएको छ। उक्त समझदारी अनुसार करिब ४० प्रतिशत मन्त्री बालेन पक्षबाट चयन हुने सम्भावना देखिएको छ।
विश्वास गर्न आग्रह, तर अन्योल अझै कायम
पार्टी नेतृत्वले केन्द्रीय सदस्य र सांसदहरूलाई नेतृत्वप्रति विश्वास राख्न आग्रह गरे पनि भित्रभित्रै कसले जिम्मेवारी पाउने भन्ने विषयमा अन्योल कायमै छ। अन्तिम सूची सार्वजनिक भएपछि मात्र सरकारको पूर्ण स्वरूप स्पष्ट हुने देखिन्छ।
काठमाडौँ । इरानमा एकै दिन ९ शहरमा आक्रमण भएका छन् । तीमध्ये राजधानी तेहरानमा सबैभन्दा बढी बमबारी भएको बताइएको छ । विहिबार दिनभरि विस्फोटको आवाज सुनिएको र राति पनि हवाई आक्रमण जारी रहेको जनाइएको छ ।
यसैबीच अमेरिका पक्षले वार्ता सही दिशामा अघि बढिरहेको दाबी गरिरहेको छ । तर इरानी अधिकारीहरूले भने यसमा कम विश्वास देखाएका छन् । उनीहरूका अनुसार अमेरिकाले प्रस्ताव गरेको १५ बुँदे योजना आफ्नो हितमा नरहेको ठहर गरिएको छ ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानमाथि आक्रमण रोकिएको दाबी गरिरहेका बेला इजरायली सेनाले भने तेहरानमा नयाँ चरणको आक्रमण सुरु गरेको जनाएको छ । राजधानीका महत्वपूर्ण र केन्द्रीय क्षेत्रलाई लक्षित गरेर आक्रमण गरिएको बताइएको छ ।
रिपोर्टअनुसार तेहरानका विभिन्न स्थानमा विस्फोटको आवाज सुनिएको र अलग-अलग क्षेत्रमा आक्रमण गरिएको जानकारी आएको छ । इजरायली सेनाले यी आक्रमण सरकारी ठेगाना र सैन्य संरचनालाई लक्षित गरेर गरिएको दाबी गरेको छ । हालसम्म क्षति र हताहतबारे आधिकारिक विवरण सार्वजनिक भएको छैन ।
इरानका विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीले हर्मुज जलडमरूमध्यमा शत्रु देशका जहाज रोक्नु आफ्नो कानुनी अधिकार भएको बताएका छन् । उनले संयुक्त राष्ट्रका महासचिव एन्टोनी गुटरेससँगको कुराकानीमा उक्त क्षेत्रमा बढ्दो असुरक्षा अमेरिका र इजरायलको कदमको परिणाम भएको दाबी गरेका छन् ।
उनका अनुसार तटीय देशको रूपमा इरानलाई आफ्ना विरोधी र उनीहरूका सहयोगी देशका जहाजको आवतजावत रोक्ने अधिकार रहेको बताउदै उक्त समुद्री मार्गको सुरक्षा कायम राख्न आवश्यक कदम चालिएको पनि उनले बताएका छन् ।
काठमाडौँ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन शाहले आज प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त हुने भएका छन् ।
राष्ट्रपति रामचन्द पौडेलले शपथअघि नै बालेनलाई प्रधानमन्त्री नियुक्ति गर्ने तयारी गरेका छन् । आज दिउँसो १२:३४ मा शपथ लिने समय तय भएको छ भने त्यसअघि प्रधानमन्त्रीको नियुक्ति हुने छ ।
प्रधानमन्त्रीसँगै आज मन्त्रीहरूले पनि आजै शपथ लिने तयारी गरिएको छ । बालेन शाह र सभापति रवि लामिछानेसहितका नेताहरु मन्त्रीको नाम टुंगाउने छलफलमा रहेका छन् । शुक्रबार बिहानदेखिनै बालेनसहितका नेताहरु छलफलमा जुटेका छन् ।
अहिलेसम्म प्राप्त जानकारी अनुसार १६ सदस्यीय मन्त्रिपरिषद बनाउने बताइएको छ । बालेनले मन्त्रिपरिषदमा महिला र मधेशीलाई प्राथमिकता दिएर सहभागी गराउने गरी मन्त्री छनौट गर्न लागेको बुझिएको छ ।
अहिलेसम्म डा. स्वर्णिम वाग्ले, डिपी अर्याल, सोबिता गौतम, सुनिल लम्साल, सस्मित पोख्रेललगायतको नाम मन्त्रीमा चर्चामा रहेको छ । त्यस्तै केहि मन्त्रालय मर्ज गरिने तयारी समेत भएको छ, जसमा पर्यटन र उद्योग, भौतिक पूर्वाधार र सहरी विकास मन्त्रालय एक बनाउने गरी छलफल भएको छ । त्यस्तै मन्त्री बन्ने दौडमा डा. अमरेश कुमार सिंह, सुदन गुरुङ, इन्दिरा राना मगर, प्रतिभा रावल, सागर ढकाललगायतको नाम पनि चर्चामा रहेको छ ।
काठमाडौँ । फ्रान्सले ब्राजिललाई मैत्रीपूर्ण फुटबल खेलमा पराजित गरेको छ । गएराती सम्पन्न खेलमा फ्रान्सले २-१ गोल अन्तरले पराजित गरेको हो ।
फ्रान्सको जितमा किलियन एम्बाप्पे र हुगो एकिटिकेले एक एक गोल गरेका थिए । त्यस्तै ब्राजिलका लागि ग्लेईसन ब्रेमरले एक गोल फर्काएका थिए ।
ब्राजिल र फ्रान्सबीच अहिलेसम्म भएको १५ खेलमा फ्रान्सको यो छैटौं जित हो । फ्रान्सले २००६ पछि पहिलो पटक ब्राजिललाई पराजित गरेको छ । त्यस्तै ब्राजिलले फ्रान्सलाई अहिलेसम्म ६ पटक पराजित गरेको छ भने दुवैबीचका तीन खेल बराबरीमा सकिएका छन् ।
काठमाडौं । राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले बिहीबार राति काठमाडौंको असनमा सेतो मच्छिन्द्रनाथको विशेष पूजाअर्चना गरेका छन् ।
चैत्र शुक्ल अष्टमीको अवसरमा आयोजित रथयात्रा असन पुगेपछि राष्ट्रपति पौडेलले परम्पराअनुसार पूजाअर्चना गरेका हुन् । राष्ट्रपति पौडेलले असनमा रथको दर्शन गरी परम्परागत विधिअनुसार पूजाअर्चना गरेका थिए ।
विहिबार केलटोलबाट शुरु भएको खट यात्रा सेतो मच्छिन्द्रनाथको मूर्तिलाई बिशेष श्रृङ्गार गरेर जमलस्थित तीनधारा पाठशाला अघिल्तिर निर्माण गरिएको रथमा लगेर प्रतिस्थापन गरिएको थियो ।
अब आज साँझ साँझ ५ बजे असनबाट बालकुमारी, केलटोल, इन्द्रचोक हुँदै हनुमानढोका पुर्याइनेछ । चैत्र १४ गते साँझ ५ बजे हनुमानढोकाबाट हनुमानढोकाबाट चिकंमुगल, जैसीदेवल, ज्यावहाल हुँदै लगनसम्म पुर्याइन्छ र चैत्र १५ गते लगनस्थित मच्छिन्द्रनाथकी आमा भएको रुखको परिक्रमा गराइन्छ । त्यसको भोलिपल्ट चैत १६ गते रथ यात्राको अन्तिम दिन लगनबाट मूर्तिलाई खटमा राखेर ज्याबहाल द्यः लँ, यूतुननी, कोहिटी, भीमसेनस्थान, मरु, यट्खा, नरदेवी, किलाघः, भेडासिंह, केलटोल हुँदै जनबहाल पुर्याइन्छ ।
हरेक वर्ष चैत्र शुक्ल अष्टमीका दिनबाट यो रथ यात्रा सुरु गरिन्छ । काठमाडौंको जमलबाट सुरु भएर चैत्र शुक्ल पूर्णिमाका दिन जनबहालमा सम्पन्न हुन्छ । सेतो मच्छिन्द्रनाथलाई बर्षा र सहकालका देवताका रुपमा पूजा गरिन्छ । अनिष्ट हटाउने, अकाल मृत्युबाट बचाउने तथा अशान्ति र असुरक्षाबाट बचाउने देवताका रुपमा समेत मच्छिन्द्रनाथको पूजा आराधना गर्ने चलन छ । मच्छिन्द्रनाथको जात्रा मनाउनाले घरमा लक्ष्मी भित्रिने, परिवारमा सुख, शान्ति र समृद्धि छाउने विश्वाशले मानिसहरु जात्रामा सहभागी हुन्छन् ।
प्राचीन कालमा काठमाडौँको जमलमा खेत खन्ने क्रममा किसानले सेतो मच्छिन्द्रनाथको मूर्ति भेट्टाएको कथा यो रथयात्रासँग सम्बन्धित छ । मूर्तिलाई खेतबाट निकाली घरको भकारीमा राख्दा घरमा अन्नको कमी नभएको, सुख, शान्ति, समृद्धि प्राप्त भएको र रोग ब्याधको नाश हुन थालेको थियो । मूर्ति भगवान भएको र भगवानलाई घरमा राख्दा मान मर्यादा दिन नसकिने महसुस गरेर जमलबाट मूर्तिलाई लगेर जनबहालमा राखेको विश्वाश छ । मूर्तिको स्थापना गरिएको बर्षदेखि नै मूर्ति भेट्टाएको स्थानका रुपमा रथ यात्रा जमलबाट सुरु गर्ने गरिएको छ ।
अष्टमीका दिन निकालिएको सेतो मच्छिन्द्रनाथको मूर्तिलाई पूर्णिमाका दिन मन्दिरमा लगेर रथ यात्रा बिसर्जन गर्नु पर्ने प्रचलन छ । हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरुका साझा आस्थाका देवता सेतो मच्छिन्द्रनाथको जात्रा चैत्र शुक्ल अष्टमीदेखि पूर्णिमा भित्रका ५ दिन चल्छ । मूर्ति सेतो भएकोले देवताको नाम सेतो मच्छिन्द्रनाथ राखिएको बिश्वास छ । देवताका अन्य नामहरुमा करुणामय, आर्यअबलोकितेश्वर पनि हुन् ।
अनिष्ट टार्न तथा अकाल मृत्युबाट बच्न पुस शुक्ल अष्टमीका दिन सेतो मच्छिन्द्रनाथलाई महास्नान गराउने चलन छ । महास्नानका लागि काठमाडौंको शोभा भगवती नजिकको भचाखुशी खोलाबाट ६ वटा तामाका र ३ वटा चाँदीका घटामा पानी ल्याइन्छ । यसरी ल्याइएको पानीमा ६ वटा तामाका घटामा भएको पानीमध्ये ३ पटक तातो र तीन पटक चिसो पानीले मच्छिन्द्रनाथलाई स्नान गराइन्छ । ३ वटा चाँदीका घटामा रहेको पानी मच्छिन्द्रनाथ, करुणामय र आर्यताराको साधना गरेर मच्छिन्द्रनाथको मन्दिरभित्र राखिने परम्परा रहेको छ ।
महास्नान गराउँदा पैंता, नाखीलगायतका सांस्कृतिक बाजागाजा बजाइन्छ । महास्नानपछि मच्छिन्द्रनाथको मूर्तिलाई बासको कपडाले बेरेर आफ्नो आसनमा नराखी बाहिरै राख्ने राखिन्छ । सेतो मच्छिन्द्रनाथलाई स्नान गराउने चलन लामो समय अघिदेखिको भए पनि यज्ञ मल्लका पालादेखि मन्दिर स्थापना गरी स्नान गराउन थालिएको इतिहासमा उल्लेख पाइन्छ । मच्छिन्द्रनाथलाई स्नान गराउँदा आयु लामो हुने, अकालमा मृत्यु नहुने जनविश्वाश छ ।