काठमाडौँ । ताइवानमा जनमत संग्रह हुँदैछ । यो मतदान सात विपक्षी सांसदहरूलाई व्यवस्थापिकाबाट बर्खास्त गर्ने र आणविक ऊर्जा फिर्ता गर्ने निर्णय गर्न भइरहेको छ । ताइवानमा अन्तिम सञ्चालनमा रहेको आणविक रिएक्टर पनि पाँच महिनाअघि बन्द गरिएको थियो ।
यद्यपि, अब आणविक रिएक्टर फेरि विचार गरिँदैछ । एक महिनामा दोस्रो पटक आयोजना गरिएको यो सम्झना मतदान सत्तारुढ दल डेमोक्रेटिक प्रोग्रेसिभ पार्टी (डिपीपी) को लागि सत्तामा पुन: नियन्त्रण प्राप्त गर्ने अवसर पनि हो, किनकि २०२४ को चुनावमा डिपीपीले बहुमत गुमाएको थियो ।
यद्यपि, यो असम्भव छ किनकि जुलाईमा भएको पहिलो जनमत संग्रहमा विपक्षी राष्ट्रवादी पार्टीले आफूलाई बचाउन सफल भएको थियो । डेमोक्रेटिक प्रोग्रेसिभ पार्टीले २०२४ मा राष्ट्रपति पद जित्यो, तर ११३ सिट भएको व्यवस्थापिकामा कुनै पनि दलले बहुमत पाएन । राष्ट्रवादीहरू, जसलाई कुओमिन्ताङ वा केएमटी पनि भनिन्छ, ले ५२ सिट जित्यो, डिपीपी भन्दा एक सिट बढी । राष्ट्रवादी पार्टीले तेस्रो पक्ष, ताइवान पिपुल्स पार्टीसँग मिलेर आणविक ऊर्जासँग सम्बन्धित विधेयक पारित गरेको छ, जसले सत्तारुढ डीपीपीलाई चिन्तित बनाएको छ ।
डीपीपीले आणविक ऊर्जालाई चरणबद्ध रूपमा बन्द गर्दैछ, जसले एक पटक ताइवानको लगभग २० प्रतिशत बिजुली आपूर्ति गर्थ्यो । ताइवानका तीन आणविक प्लान्टहरूको अन्तिम सञ्चालन रिएक्टर ४० वर्षको सेवा पछि मे महिनामा बन्द गरिएको थियो । तर त्यही महिना, राष्ट्रवादी पार्टीको समर्थनमा व्यवस्थापिकाले आणविक ऊर्जाको विस्तारमा जनमत संग्रह गर्ने ताइवान पिपुल्स पार्टीको प्रस्तावलाई अनुमोदन गरेको छ ।
जनमत संग्रहले मतदाताहरूलाई सोध्छ कि हालै बन्द गरिएको आणविक प्लान्ट सञ्चालन जारी राख्नु पर्छ कि परमाणु प्लान्ट सञ्चालन गर्न जारी राख्नु पर्छ, यदि नियामकहरूले त्यसो गर्न सुरक्षित छ भनेर सहमत भएमा। सामान्यतया तेस्रो आणविक ऊर्जा प्लान्ट भनिने मानशान प्लान्ट ताइवानको दक्षिणी छेउ नजिक छ ।
आणविक ऊर्जाका समर्थकहरूले यसले बिजुलीको बिल घटाउने र कृत्रिम बुद्धिमत्ता अनुप्रयोगहरूबाट बढ्दो बिजुलीको माग पूरा गर्न मद्दत गर्ने बताएका छन्। अमेरिकी चिप दिग्गज एनभिडियाका ताइवानी मूलका संस्थापक जेन्सेन हुआङले पनि आणविक ऊर्जालाई समर्थन गर्छन् ।
