२०८३ बैशाख १३

एन्फा र राखेपबीच जुहारी, एन्फाले भन्यो- हिजोसम्म पनि स्विकृती प्राप्त गरेका छैनौं

काठमाडौँ । नेपालको हङकङ चाइनासँग हुन लागेको अन्तराष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल स्थगित भएपछि अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) र राष्ट्रिय खेलकुद परिषदबीच जुहारी चलेकोले छ ।

एन्फाले राखेपले दशरथ रंगशालाको स्वीकृति नदिएका कारण खेल स्थगित भएको सूचना प्रकाशित गरेसँगै खेलकुद परिषदले नियमित प्रकृया पुराएर खेल आयोजना गर्नेगरि स्वीकृति प्रदान गरिएको जानकारी जनाएको थियो ।

तर एन्फाले सोमबार अर्को विज्ञप्ति जारी गर्दै राखेपले समयमा स्वीकृति नदिएका कारणले खेल हुन नसकेको दाबि गरेको छ ।

एन्फाका प्रवक्ता सुरेन्द्र शाहले विज्ञप्तिमा चैत ८ गते बिहान १०:३० बजेदेखि अपराह्न १२:३० बजेसम्म एन्फाका कर्मचारी राखेप कार्यालयमा उपस्थित रहँदा समेत कुनै लिखित स्वीकृति पत्र प्रदान नगरिएको बताएका छन् ।

एन्फाले भनेको छ :

अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) को आयोजनामा आगामी २०८२ चैत १२ गते (२६ मार्च २०२६) का दिन फिफा विन्डो अन्तर्गत हङकङको राष्ट्रिय टोली र नेपालको राष्ट्रिय टोलीबीच दशरथ रं गशालामा सञ्चालन हुने तय भएको अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण फुटबल खेलको व्यवस्थापन तथा स्वीकृतिसम्बन्धी विषयमा उत्पन्न परिस्थितिप्रति यस संघको गम्भीर ध्यानाकर्षण भएको छ । यस सम्बन्धमा यथार्थ वस्तुस्थिति स्पष्ट पार्न यो प्रेस विज्ञप्ति जारी गरिएको छः

१- उक्त खेल सञ्चालनका लागि आवश्यक स्वीकृति तथा दशरथ रंगशाला उपलब्ध गराइदिन यस संघले मिति २०८२/११ / १० मा च.नं. ९११-०८२-८३ मार्फत राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) लाई पत्राचार गरेको थियो, जुन मिति २०८२ / ११ / ११ मा दर्ता नं. ३५५९ अनुसार दर्ता भएको थियो । सोही पत्रमार्फत मैदान मर्मत सम्भारका लागि समेत अनुमति माग गरिएकोमा कुनै लिखित स्वीकृति प्राप्त हुन सकेन ।

२- स्वीकृति प्राप्तिका लागि एन्फाका जिम्मेवार पदाधिकारी तथा कर्मचारीहरूले पटक-पटक राखेपका सम्बन्धित अधिकारीहरूसँग ताकेता गर्दा पनि लामो समयसम्म कुनै लिखित जवाफ प्राप्त हुन सकेन ।

३- उक्त जानकारीअनुसार हिजो चैत ८ गते बिहान १०:३० बजेदेखि अपराह्न १२:३० बजेसम्म एन्फाका कर्मचारी राखेप कार्यालयमा उपस्थित रहँदा समेत कुनै लिखित स्वीकृति पत्र प्रदान गरिएन ।

४. दशरथ रंगशालाको मैदान मर्मत सम्भार, फ्लड लाइटको इन्धन, कर्मचारी भत्ता, स्कोर बोर्ड सञ्चालनमा खटिने जनशक्ति लगायत सम्पूर्ण आर्थिक तथा प्राविधिक दायित्व एन्फाले नै वहन गर्दै आएको अवस्थामा पनि खेल सञ्चालनका लागि समयमै आधिकारिक स्वीकृति प्राप्त नहुनु अत्यन्तै दुःखद विषय हो ।

५- अन्तर्राष्ट्रिय खेलको तयारीका लागि अत्यन्त सीमित समय बाँकी रहेको र राखेपबाट समयमै आधिकारिक लिखित स्वीकृति प्राप्त नहुँदा सिर्जित अनिश्चितताका कारण एन्फा सचिवालयले हङकङ फुटबल संघलाई जानकारी गराई उक्त खेल हालका लागि स्थगन गरिएको सूचना सार्वजनिक गरिसकेको छ । एन्फाले खेल स्थगनको सूचना जारी गरिसकेपछि राखेपले ‘स्वीकृति प्रदान गरिसकेको’ भनी प्रेस विज्ञप्ति सार्वजनिक गरेकोप्रति एन्फा आश्चर्यचकित छ । चैत ५ गते जारी गरिएको पत्र ( चलानी नं ५८४/०८२/०८३) लाई चैत ८ गते मात्र सार्वजनिक गर्नु राखेप प्रशासनको नियतमाथि प्रश्न उठाउने विषय हो । यस्ता गतिविधि पुनः नदोहोरियोस् भनी सतर्क रहन तथा राखेपजस्तो निकायले एन्फामाथि दोषारोपण गर्नुको सट्टा आफ्नो प्रशासन चुस्त-दुरुस्त राखी, यस्तो गलत नियत राख्ने कर्मचारीमाथि आवश्यक कारबाही गर्न एन्फा आग्रह गर्दछ । हालसम्म एन्फालाई आधिकारिक वा लिखित स्वीकृति प्राप्त नभएको तथ्य यसै विज्ञप्तिमार्फत स्पष्ट पार्न चाहन्छौँ । अन्त्यमा, राष्ट्रिय गौरव तथा अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको यस्ता संवेदनशील खेलमा सम्बन्धित निकायको प्रशासनिक ढिलाइका कारण उत्पन्न असहज परिस्थितिप्रति सम्पूर्ण खेलप्रेमी नेपालीहरूसँग हामी क्षमाप्रार्थी छौं ।

नेपालको हङकङ चाइनासँग अन्तराष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल चैत्र १२ गते हुने तालिका रहेको थियो । 

Read More

युद्धकै बीचमा इरानले तेल र ग्यासबाट रेकर्ड आम्दानी

काठमाडौँ । युद्धकै बीच इरानले तेल र ग्यासबाट रेकर्ड आम्दानी गर्न सफल भएको छ । अमेरिका र इजरायलसँगको तनावलाई अवसरका रूपमा प्रयोग गर्दै इरानले आफ्नो निर्यात निरन्तर बढाइरहेको अन्तर्राष्ट्रिय रिपोर्टहरूले देखाएका छन् ।

अमेरिकाले खार्ग टापु आसपासका सैन्य संरचनामा आक्रमण गरे पनि विश्व तेल संकटको डरले तेल टर्मिनललाई सिधै निशाना बनाएको छैन । यही अवस्थाको फाइदा उठाउँदै इरानले खार्ग टर्मिनल सञ्चालनमै राख्दै ‘घोस्ट फ्लीट’ मार्फत चीनतर्फ आपूर्ति जारी राखेको छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा सम्बन्धी निकायहरूको अनुसार इरानले दैनिक करिब १७ लाखदेखि २० लाख ब्यारेल तेल निर्यात गरिरहेको छ । देशको झन्डै ९० प्रतिशत तेल निर्यात अझै पनि खार्ग टर्मिनलबाटै भइरहेको बताइएको छ ।

साउथ पार्स ग्यास क्षेत्रमा भएको आक्रमणले केही असर पारे पनि ग्यास आपूर्ति पूर्ण रूपमा बन्द भएको छैन । उता, होर्मुज जलडमरुबाट आवतजावत गर्ने विदेशी जहाजबाट इरानले प्रति जहाज करिब २६ करोड  रुपैयाँ ‘युद्ध कर’ उठाइरहेको खबर पनि सार्वजनिक भएको छ ।

इरानको होर्मुज जलडमरुमा बलियो पकड र लगातार आक्रमणका कारण साउदी अरब, कतार, इराक, कुवेत र संयुक्त अरब इमिरेट्सजस्ता खाडी देशहरूको आपूर्ति गम्भीर रूपमा प्रभावित भएको छ। सुरक्षित समुद्री मार्गको अभाव, बढ्दो आक्रमण र ढुवानी समस्याका कारण ती देशहरूको कुल उत्पादन करिब ७० प्रतिशतसम्म घटेको जनाइएको छ।

मध्यपूर्वमा जारी युद्धको सीधा असर कच्चा तेलको मूल्यमा देखिएको छ। शुक्रबार ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य ३.२६ प्रतिशतले बढेर प्रति ब्यारेल ११२.१९ डलर पुगेको छ, जुन सन् २०२२ जुलाईपछि कै उच्च हो ।

यदि तेलको मूल्य १०० डलरभन्दा माथि नै टिकिरह्यो भने भारतलगायतका देशमा महँगी बढ्ने र बजारमा नकारात्मक असर पर्ने अनुमान गरिएको छ ।

साउदी अरबमा उत्पादन १ करोड ब्यारेल प्रतिदिनबाट घटेर ८० लाखमा झरेको छ भने कतारमा ग्यास उत्पादन क्षमतामा १७ प्रतिशत गिरावट आएको छ । इराकमा उत्पादन ४३ लाखबाट घटेर १३ लाख ब्यारेल प्रतिदिनमा सीमित भएको छ भने कुवेतको निर्यात लगभग ठप्प भएको छ । संयुक्त अरब इमिरेट्समा पनि ढुवानी र बीमा खर्च अत्यधिक बढ्दा व्यापार प्रभावित बनेको छ ।

यसैबीच, बढ्दो महँगी नियन्त्रण गर्न अमेरिकाले इरानी तेल खरिदमा ३० दिनको अस्थायी छुट दिएको छ । मार्च २० देखि अप्रिल १९ सम्म लागू हुने यो निर्णय समुद्रमा रहेका इरानी तेल ट्यांकरको खरिदमा मात्र लागू हुने जनाइएको छ।

Read More

दार्चुलामा बिहानै भूकम्पको धक्का

काठमाडौं । सुदूरपश्चिमको दार्चुला जिल्लामा सोमबार बिहान भूकम्पको हल्का धक्का महसुस गरिएको छ, जसले स्थानीयबासीलाई केहीबेर त्रसित बनाएको छ।

राष्ट्रिय भूकम्प मापन तथा अनुसन्धान केन्द्रका अनुसार बिहान ३ बजेर ५१ मिनेट जाँदा मुराई आसपासलाई केन्द्रविन्दु बनाएर ४.२ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको हो।

यसअघि पनि चैत ३ गते सितौला क्षेत्र आसपास केन्द्रित ४ म्याग्निच्युडको भूकम्प गएको थियो, जसले जिल्लामा साना कम्पनहरू दोहोरिँदै आएको संकेत गरेको छ।

हालसम्म उक्त भूकम्पबाट कुनै ठूलो क्षति वा मानवीय प्रभावको विवरण सार्वजनिक भएको छैन, तर स्थानीयस्तरमा सतर्कता अपनाइएको छ।

Read More

सेतो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्राको काठमाडौँमा तयारी, महानगरले बढायो बजेट

काठमाडौँ । जनबहाःद्य (सेतो मच्छिन्द्रनाथको रथयात्रा) को जात्रा सञ्चालनका लागि काठमाडौँ महानगरले तयारी बैठक गरेको छ ।

महानगरपालिकाका कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलको अध्यक्षतामा बसेको वैठकमा रथयात्रा मार्ग व्यवस्थापन, धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक कामको समन्वय र सहजीकरण, सरसफाइ, शान्ति सुरक्षा, जात्राको गरिमा प्रवर्धन लगायत विषयमा छलफल भएको थियो । यो जात्रा महानगरपालिकाका ९ वटा वडाहरु (१, १९, २०, २१, २३, २४, २५, २७ र २८) मा सञ्चालन हुन्छ । 

छलफलमा कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले, जात्रा सञ्चालनका लागि महानगरपालिकाले दिँदै आएको सहयोग रकम १० लाख रुपियाँबाट २० लाख रुपियाँ पुर्‍याइएको बताउँदै यसबाट जात्राको भव्यता र श्रद्धालुहरुको सहजतामा सहयोग पुग्ने बताइन् ।

गुठी संस्थानका प्रशासक शैलेश कुँवरले समयमा रथ यात्रा प्रारम्भ गरेर तालिका व्यवस्थापनमा प्रयास गर्ने बताए ।   सेतो मच्छिन्द्रनाथका मूल पुजारी एवं महानगरपालिकाका पूर्व वडाध्यक्ष नीलकाजी शाक्यले भने- ‘यसको सन्देश विश्वलाई बुझाउनु पर्नेछ । यसलाई अपनत्व गराउने गरी समन्वय गरौँ ।’ 

जनवहाः द्यः जात्रा व्यवस्थापन समितिका संयोजक सुजीव वज्राचार्यका अनुसार यस वर्ष यस बर्ष चैत १२ गते केलटोलबाट खट यात्रा सुरु हुनेछ । सेतो मच्छिन्द्रनाथको मूर्तिलाई बिशेष श्रृङ्गार गरेर जमलस्थित तीनधारा पाठशाला अघिल्तिर निर्माण गरिएको रथमा लगेर प्रतिस्थापन गरिन्छ । यसपछि रथ तानेर पहिलो दिन रत्नपार्क, भोटाहिटी हुँदैअसनसम्म पुर्‍याइन्छ । 

त्यसै दिन राती १० बजे राष्ट्रपति दर्शनका लागि असन आउने कार्यक्रम छ । 

१३ गते साँझ ५ बजे असनबाट बालकुमारी, केलटोल, इन्द्रचोक हुँदै हनुमानढोका पुर्‍याइनेछ । १४ साँझ ५ बजे हनुमानढोकाबाट हनुमानढोकाबाट चिकंमुगल, जैसीदेवल, ज्यावहाल हुँदै लगनसम्म पुर्‍याइन्छ । १५ गते लगनस्थित मच्छिन्द्रनाथकी आमा भएको रुखको परिक्रमा गराइन्छ । त्यसको भोलिपल्ट चैत १६ गते रथ यात्राको अन्तिम दिन लगनबाट मूर्तिलाई खटमा राखेर ज्याबहाल द्यः लँ, यूतुननी, कोहिटी, भीमसेनस्थान, मरु, यट्खा, नरदेवी, किलाघः, भेडासिंह, केलटोल हुँदै जनबहाल पुर्‍याइन्छ । 

हरेक वर्ष चैत्र शुक्ल अष्टमीका दिनबाट यो रथ यात्रा सुरु गरिन्छ । काठमाडौंँको जमलबाट सुरु भएर चैत्र शुक्ल पूर्णिमाका दिन जनबहालमा सम्पन्न हुन्छ । सेतो मच्छिन्द्रनाथलाई बर्षा र सहकालका देवताका रुपमा पूजा गरिन्छ । अनिष्ट हटाउने, अकाल मृत्युबाट बचाउने तथा अशान्ति र असुरक्षाबाट बचाउने देवताका रुपमा समेत मच्छिन्द्रनाथको पूजा आराधना गर्ने चलन छ । मच्छिन्द्रनाथको जात्रा मनाउनाले घरमा लक्ष्मी भित्रिने, परिवारमा सुख, शान्ति र समृद्धि छाउने विश्वाशले मानिसहरु जात्रामा सहभागी हुन्छन् । 

प्राचीन कालमा काठमाडौँको जमलमा खेत खन्ने क्रममा किसानले सेतो मच्छिन्द्रनाथको मूर्ति भेट्टाएको कथा यो रथयात्रासँग सम्बन्धित छ । मूर्तिलाई खेतबाट निकाली घरको भकारीमा राख्दा घरमा अन्नको कमी नभएको, सुख, शान्ति, समृद्धि प्राप्त भएको र रोग ब्याधको नाश हुन थालेको थियो । मूर्ति भगवान भएको र भगवानलाई घरमा राख्दा मान मर्यादा दिन नसकिने महसुस गरेर जमलबाट मूर्तिलाई लगेर जनबहालमा राखेको विश्वाश छ । मूर्तिको स्थापना गरिएको बर्षदेखि नै मूर्ति भेट्टाएको स्थानका रुपमा रथ यात्रा जमलबाट सुरु गर्ने गरिएको छ । 

अष्टमीका दिन निकालिएको सेतो मच्छिन्द्रनाथको मूर्तिलाई पूर्णिमाका दिन मन्दिरमा लगेर रथ यात्रा बिसर्जन गर्नु पर्ने प्रचलन छ ।  हिन्दु र बौद्ध धर्मावलम्बीहरुका साझा आस्थाका देवता सेतो मच्छिन्द्रनाथको जात्रा चैत्र शुक्ल अष्टमीदेखि पूर्णिमा भित्रका ५ दिन चल्छ । मूर्ति सेतो भएकोले देवताको नाम सेतो मच्छिन्द्रनाथ राखिएको बिश्वास छ । देवताका अन्य नामहरुमा करुणामय, आर्यअबलोकितेश्वर पनि हुन् । 

अनिष्ट टार्न तथा अकाल मृत्युबाट बच्न पुस शुक्ल अष्टमीका दिन सेतो मच्छिन्द्रनाथलाई महास्नान गराउने चलन छ । महास्नानका लागि काठमाडौंको शोभा भगवती नजिकको भचाखुशी खोलाबाट ६ वटा तामाका र ३ वटा चाँदीका घटामा पानी ल्याइन्छ । यसरी ल्याइएको पानीमा ६ वटा तामाका घटामा भएको पानीमध्ये ३ पटक तातो र तीन पटक चिसो पानीले मच्छिन्द्रनाथलाई स्नान गराइन्छ । ३ वटा चाँदीका घटामा रहेको पानी मच्छिन्द्रनाथ, करुणामय र आर्यताराको साधना गरेर मच्छिन्द्रनाथको मन्दिरभित्र राखिने परम्परा रहेको छ । महास्नान गराउँदा पैंता, नाखीलगायतका सांस्कृतिक बाजागाजा बजाइन्छ । महास्नानपछि मच्छिन्द्रनाथको मूर्तिलाई बासको कपडाले बेरेर आफ्नो आसनमा नराखी बाहिरै राख्ने राखिन्छ । सेतो मच्छिन्द्रनाथलाई स्नान गराउने चलन लामो समय अघिदेखिको भए पनि यज्ञ मल्लका पालादेखि मन्दिर स्थापना गरी स्नान गराउन थालिएको इतिहासमा उल्लेख पाइन्छ । मच्छिन्द्रनाथलाई स्नान गराउँदा आयु लामो हुने, अकालमा मृत्यु नहुने जनविश्वाश छ । 

माघ शुक्ल पूर्णिमाका दिन मच्छिन्द्रनाथलाई परम्परागत बौद्ध विधिअनुसार प्राण प्रतिष्ठा गराई नारी पुरुष दुवैलाई गरिने जातकर्म, नामकर्म, चुडाकर्म आदि संस्कारगत १० कर्म गराइन्छ । त्यसपछि मात्र अफ्नो आसनमा राखिन्छ ।

 जात्रा तथा पर्वले आन्तरिक सद्भाव, भाइचारा, पारिवारिक सुख, सामाजिक व्यवस्थापन, सदाचारलगायत व्यक्ति, समाज तथा राष्ट्रलाई समृद्ध बनाउने क्षमता राख्छन् । यस पक्षलाई जात्रा सञ्चालन गर्नुको अर्थसँग जोडेर हेर्न सकिन्छ । 

Read More

रवि लामिछाने प्रकरण: मुद्दा फिर्ता विवादमा आज पनि सर्वोच्चमा बहस

काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछानेसँग जोडिएको मुद्दा फिर्ता गर्ने निर्णयको विषय फेरि सर्वोच्च अदालतमा प्रवेश गरेको छ। सोमबार पनि उक्त विषयमा निरन्तर सुनुवाइ हुदैछ ।

आइतबार महान्यायाधिवक्ताको कार्यालयले सर्वोच्च अदालतको निर्देशनअनुसार निर्णय संशोधनसम्बन्धी फाइल अदालतमा बुझाएको थियो। सोही फाइलमाथि आज विस्तृत बहस भइरहेको छ। न्यायाधीशद्वय सारंगा सुवेदी र सुनिलकुमार पोखरेलको संयुक्त इजलासमा यो मुद्दा विचाराधीन छ।

यसअघि पुस ३० गते महान्यायाधिवक्ता सविता भण्डारी बरालले लामिछानेविरुद्ध दर्ता भएका संगठित अपराध र सम्पत्ति शुद्धीकरणसम्बन्धी मुद्दा फिर्ता लिने निर्णय गरेकी थिइन्। सो निर्णय विवादित बनेपछि सर्वोच्च अदालतमा रिट दायर गरिएको थियो।

पछि उनले आफ्नो निर्णयमा संशोधन गर्दै सहकारी ठगीबाहेक अन्य अभियोगहरू फिर्ता लिने प्रक्रिया अघि बढाइन्। सुरुमा लामिछानेको हकमा मात्र संशोधन गर्ने निर्णयले थप विवाद जन्माएको थियो। त्यसपछि माघ २ गते उनले सबै आरोपितहरूको हकमा समान रूपमा आरोपपत्र संशोधन गर्ने निर्णय गरिन्।

हाल यो सम्पूर्ण प्रक्रियाको वैधानिकता र निर्णयको उचिततामाथि सर्वोच्च अदालतमा गहन बहस भइरहेको छ।

Read More

म्यानचेस्टर सिटीले जित्यो लिग कपको उपाधि

काठमाडौँ । म्यानचेस्टर सिटीले इएफएल लिग कपको उपाधि जितेको छ । गएराती सम्पन्न फाइनल खेलमा म्यानचेस्टर सिटीले आर्सनललाई २-० गोल अन्तरले पराजित गर्दै उपाधि जितेको हो ।

म्यानचेस्टर सिटीको जितमा निको ओ रेइलीले दुवै गोल गरेका थिए । उनले खेलको ६० र ६४औं मिनेटमा गोल गर्दै म्यानचेस्टर सिटीलाई उपाधि दिलाएका थिए ।

योसँगै म्यानचेस्टर सिटीले लिग कपको उपाधि नवौं पटक जितेको छ । लिग कप विजेताको सूचीमा म्यानचेस्टर सिटी दोस्रो स्थानमा रहेको छ । लिभरपुलले सबैभन्दा बढी १० पटक यो उपाधि जितेको छ ।

उपविजेता बनेको आर्सनलले भने यसअघि दुई पटक १९८७ र १९९३ मा यो उपाधि जितेको थियो ।

Read More

बेलायतबाट आणविक शक्तिबाट चल्ने पनडुब्बी अरब सागरमा तैनाथ

काठमाडौँ । बेलायतले आफ्नो आणविक शक्तिबाट चल्ने पनडुब्बी अरब सागर क्षेत्रमा तैनाथ गरेको छ । ‘एचएमएस एन्सन’ नामक उक्त पनडुब्बी अहिले अरब सागरको उत्तरी भागमा रहेको जनाइएको छ ।

सार्वजनिक विवरणअनुसार पनडुब्बी लामो दूरीका क्षेप्यास्त्र र शक्तिशाली टरपीडोले सुसज्जित छ । आवश्यक परे सतह नजिक आएर क्षेप्यास्त्र प्रहार गर्न सक्ने क्षमता रहेको बताइएको छ ।

यसअघि बेलायतले अमेरिकालाई आफ्ना सैन्य आधार प्रयोग गर्न अनुमति दिएको थियो, जसबाट होर्मुज जलडमरू क्षेत्रमा रहेका लक्ष्यमाथि आक्रमण गर्न सकिने बताइएको छ ।

बेलायतले अन्तर्राष्ट्रिय साझेदारसँग मिलेर समुद्री मार्गको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न योजना बनाइरहेको जनाएको छ । तर बेलायतले यो द्वन्द्वमा पूर्ण रूपमा संलग्न हुन नचाहेको स्पष्ट पारेको छ ।

यसैबीच इरानका विदेश मन्त्री अब्बास अराघचीले बेलायतलाई चेतावनी दिँदै अमेरिका र इजरायलको साथ दिए अवस्था झनै बिग्रन सक्ने बताएका छन् ।

Read More

हङकङ-लन्डन उडानमा महिलाको मृत्यु, १३ घण्टासम्म शव बोकेर उडिरह्यो विमान 

काठमाडौँ । आइतबार ब्रिटिश एयरवेजको उडानमा उडान भरेको लगभग एक घण्टा पछि एक महिला यात्रुको मृत्यु भयो । उनको शव १३ घण्टासम्म जहाजमै रहेको घटना अहिले चर्चामा रहेको छ ।

शव विमानको पछाडि भुइमा राखिएको थियो । यसले बिस्तारै दुर्गन्ध फैलियो, जसले पछाडि बसेका यात्रुहरूलाई ठूलो असुविधा निम्त्यायो । हङकङबाट लन्डन जाने उडानमा यो घटना भएको थियो । मृतक महिला लगभग ६० वर्षकी भएको बताइएको छ र उनको परिचय खुलाइएको छैन ।

यस अवस्थामा विमानचालकले उडान रद्द गर्नु वा फर्कनुको सट्टा लन्डन नै जाने निर्णय गरे, किनकि नियमहरूले सामान्यतया यस्तो अवस्थालाई आपतकालीन मान्दैनन् ।

चालक दलका सदस्यहरूले सुरुमा शवलाई शौचालयमा राख्ने विचार गरे पनि पछि यसलाई कम्बलमा बेरेर पछाडीको भागमा राखिएको बताइएको छ । यात्रुहरूलाई खाना, पानी, चिया र कफी दिइने ठाउमा राखिएका कारण यात्रा असहज बनेको थियो । यो सामान्यतया विमानको अगाडि वा पछाडि अवस्थित हुन्छ । लन्डन आइपुगेपछि, प्रहरी विमानमा आइपुगे र निरीक्षण गरे, यात्रुहरूलाई लगभग ४५ मिनेटसम्म आफ्नो सिटमा बसाएका थिए ।

एयरलाइन्स, ब्रिटिश एयरवेजले सबै नियमहरू राम्ररी पालना गरिएको र महिलाको परिवारसँगै रहेको बताएको छ ।

यदि कसैको विमानमा मृत्यु भयो भने के हुन्छ ?

यदि उडानको क्रममा कुनै यात्रुको मृत्यु भयो भने, एयरलाइन्सहरूले नियमहरूको सेट अनुसार काम गर्छन् । यी नियमहरू अन्तर्राष्ट्रिय हवाई यातायात संघको दिशानिर्देशहरूमा आधारित छन् ।

पहिले, उडान चालक दलले यात्रुलाई पुनर्जीवित गर्ने प्रयास गर्दछ । सिपिआर दिइन्छ र यदि बोर्डमा डाक्टर छ भने, उनको सहयोग खोजिन्छ । त्यसपछि पाइलटलाई जानकारी गराइन्छ ।

त्यसपछि पाइलटले उडान रद्द गर्ने वा जारी राख्ने निर्णय गर्छन् । सामान्यतया, उडानलाई यसको गन्तव्यमा डाइभर्ट गरिन्छ, किनकि प्रत्येक केसलाई आपतकालीन मानिदैन ।

यदि कुनै यात्रुको मृत्यु भयो भने, शरीरलाई कम्बल वा शरीरको झोलाले ढाकिन्छ । त्यसपछि यसलाई खाली सिटमा वा विमानको पछाडिको ग्यालीमा राखिन्छ । 

चालक दलले अन्य यात्रुहरूलाई सकेसम्म कम बाधा पुर्‍याउने कुरा सुनिश्चित गर्दछन् । अवतरण गर्नु अघि विमानस्थललाई जानकारी गराइन्छ ताकि चिकित्सा टोली र प्रहरी तयार रहनेछन् । अवतरण पछि, आवश्यक अनुसन्धान र प्रक्रियाहरू पूरा हुन्छन् ।

एयरलाइन्सहरूले हरेक अवस्थामा क्षतिपूर्ति प्रदान गर्दैनन्

यदि हवाई यात्राको क्रममा यात्रुको मृत्यु भयो भने, एयरलाइन्सहरूले हरेक अवस्थामा क्षतिपूर्ति प्रदान गर्दैनन् । एयरलाइन्सको गल्ती वा लापरवाही प्रमाणित भएमा मात्र क्षतिपूर्ति प्रदान गरिन्छ ।

नियमहरू अनुसार, यात्रुलाई तत्काल सहायता प्रदान गर्ने जिम्मेवारी एयरलाइन्सको हो । यसमा चिकित्सा सहायता प्रदान गर्ने, सिपिआर गर्ने र आवश्यक परेमा चिकित्सा सहायता खोज्ने समावेश हुन्छन् । यदि एयरलाइन्सले यी सबै कुराहरू सही तरिकाले गर्छ भने, यसलाई दोषी मानिदैन ।

 अन्तर्राष्ट्रिय हवाई यातायात संघका अनुसार, यदि हृदयघात जस्ता प्राकृतिक कारणले गर्दा यात्रुको मृत्यु भयो भने, एयरलाइन्स क्षतिपूर्तिको लागि जिम्मेवार हुदैनन् ।

यद्यपि, यदि एयरलाइन्सले समयमै सहयोग प्रदान गर्न असफल भएको वा नियमहरूको पालना गर्न असफल भएको प्रमाणित भएमा भने एयरलाइन्सलाई क्षतिपूर्ति तिर्नुपर्ने हुन सक्छ ।

विमानमा कहिले आपतकालीन अवस्थालाई विचार गरिन्छ ?

हवाई यात्राको क्रममा हुने हरेक समस्यालाई आपतकालीन मानिदैन । उड्डयन नियमहरू अनुसार, विमान, यात्रु वा चालक दलको जीवन खतरामा पर्दा मात्र आपतकालीन अवस्था घोषणा गरिन्छ ।

संघीय उड्डयन प्रशासन जस्ता उड्डयन अधिकारीहरूका अनुसार, पाइलटले आपतकालीन अवस्थाको बारेमा जानकारी दिन ‘मेडे, मेड’ वा ‘प्यान प्यान’ कल गर्छन् र थप निर्णयहरू लिन्छन् ।

विमानमा आगो लाग्दा वा धुवाँले भरिएको अवस्थामा सबैभन्दा गम्भीर अवस्थाहरू विचार गरिन्छ । यस्तो अवस्थामा, नजिकैको विमानस्थलमा तुरुन्तै अवतरण गरिन्छ । यसबाहेक, इन्जिन फेल हुनु, केबिनको चापमा कमी हुनु, वा इन्धनको अभाव हुनुलाई पनि द्रुत अवतरण आवश्यक पर्ने आपतकालीन अवस्था मानिन्छ ।

हृदयघात वा श्वासप्रश्वासमा समस्या जस्ता गम्भीर चिकित्सा अवस्थाहरूको अवस्थामा उडानहरू पनि डाइभर्ट गर्न सकिन्छ, ताकि यात्रुले तुरुन्तै चिकित्सा ध्यान पाउन सकून् । खराब मौसम वा सुरक्षा खतरा (जस्तै बमको धम्की) को अवस्थामा, पाइलटले उडानलाई नजिकैको विमानस्थलमा डाइभर्ट गर्न सक्छ ।

यद्यपि, हरेक चिकित्सा समस्या वा घटनाको लागि तुरुन्तै अवतरण आवश्यक पर्दैन । सानो बिरामी वा यात्रुको मृत्यु जस्ता अवस्थामा, उडान प्रायः यसको गन्तव्यमा जारी राख्ने गरिन्छ ।

Read More

श्रम संस्कृति र राप्रपाले प्रमुख सचेतकको सुबिधा नपाउने

काठमाडौँ । ७ सिट जितेको हर्क साम्पाङको श्रम संस्कृति पार्टी र ५ सिट जितेको राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) ले प्रतिनिधि सभामा प्रमुख सचेतक नपाउने भएका छन् ।

फागुन २१ गते भएको प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनबाट श्रम संस्कृतिले प्रत्यक्षमा तीन र समानुपातिकमा चार गरी सात सिट जितेको छ भने राप्रपाले प्रत्यक्षमा एक र समानुपातिकमा चार गरी पाँच सिट जितेको छ ।

दुबै पार्टीले राष्ट्रिय दलको मान्यता पाएपनि पार्टीका प्रमुख सचेतकले भने सरकारले दिने सुविधा नपाउने भएका हुन् ।  

संघीय संसद सचिवालयका अनुसार कुनै पनि पार्टीका प्रमुख सचेतकले संसदबाट सुविधा लिन कम्तिमा १० जना सांसद हुनुपर्ने नियम रहेको छ । संघीय संसद्का पदाधिकारी तथा सदस्यहरूको पारिश्रमिक र सुविधासम्बन्धी ऐन २०७३ अनुसार १० जना सदस्य रहेको दलले मात्रै प्रमुख सचेतकको सुविधा पाउने उल्लेख छ ।  यसको परिभाषा खण्डमा भनिएको छ, ‘दलको प्रमुख सचेतक भन्नाले प्रतिनिधि सभामा दश जना भन्दा बढी सदस्यहरू रहेको दलको नेताले सो दलको प्रमुख सचेतक भई काम गर्न तोकेको त्यस्तो सभाको सदस्य सम्झनुपर्छ।’ 

संघीय संसद्का पदाधिकारी तथा सदस्यहरूको पारिश्रमिक र सुविधासम्बन्धी ऐनको अनुसूची २ अनुसार दलको प्रमुख सचेतकले सवारी सुविधा र प्रथम स्तरको दुई जना सवारीचालक प्राप्त गर्ने व्यवस्था छ ।

प्रतिनिधि सभामा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का १८२, कांग्रेसका ३८, एमालेका २५ र नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका १७ जना सांसद छन् । यी चार दलका प्रमुख सचेतकले भने सुविधा पाउनेछन् । 

यसैबीच श्रम संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष हर्क साम्पाङले पार्टीलाई सुबिधा नदिने भए मन्त्रीहरुले पनि सुबिधा लिन नपाउने भन्दै टिप्पणी गरेका छन् । उनले भनेका छन्- ‘राष्ट्रिय पार्टी श्रम संस्कृतिलाई कुनै सुबिधा नदिने हो भने मन्त्रीहरुले पनि सुबिधा नलिनु होला, सुरक्षाकर्मी पनि नलिनु, आफै हिँड्नु, काम छैन।’

Read More

अमेरिकामा गर्भवती महिलालाई वर्क फ्रम होम नदिने कम्पनिलाई करोडौं जरीवाना 

काठमाडौँ । अमेरिकाको ओहायोको एक अदालतले गर्भवती महिलालाई घरबाट काम गर्न अनुमति नदिएकोमा एक कम्पनीलाई २ करोड २५ लाख डलर जरिवाना गरेको छ ।

कार्यालयमा महिलाको जबरजस्ती उपस्थितिले समयपूर्व प्रसव भएको र जसको परिणामस्वरूप केही घण्टामै उनको नवजात शिशुको मृत्यु भएको थियो ।

अदालतले यदि महिलालाई घरबाट काम गर्न अनुमति दिइएको भए, अवस्था फरक हुन सक्ने विश्लेषण गर्दै कम्पनीलाई जरिवाना गरिएको बताइएको छ । घरबाट काम गर्नुको सट्टा, बेतलबी बिदाको विकल्प प्रस्ताव गरिएको थियो । चेल्सी वाल्श नामकी एक महिलाले अमेरिकी कम्पनी टोटल क्वालिटी लजिस्टिकमा काम गर्थिन् । फेब्रुअरी २०२१ मा, उनले घरबाट काम गर्ने अनुमति अनुरोध गरिन् । कम्पनीले उनलाई कार्यालय आउन वा बेतलबी बिदा लिने विकल्प प्रस्ताव गर्‍यो, जसले उनको आम्दानी र स्वास्थ्य बीमालाई असर गर्ने थियो ।

उनी फेब्रुअरी २२ देखि कामको लागि कार्यालय फर्कन बाध्य भइन् । लगातार तीन दिन काम गरेपछि, उनले फेब्रुअरी २४ मा समयपूर्व प्रसव गरिन् । छोरी जन्माइन्, तर जन्मेको केही घण्टापछि नै उनको मृत्यु भयो । बच्चा १८ हप्ता समयभन्दा पहिले जन्मिएको थियो । महिलाको गर्भावस्था उच्च जोखिमपूर्ण थियो, र उनको डाक्टरले उनलाई आराम गर्न र घरबाट काम गर्न सल्लाह दिए । यद्यपि, उनको कार्यालयको कामका कारण, बच्चा लगभग १८ हप्ता समयभन्दा पहिले जन्मिएको थियो । बच्चा जन्मँदा सास फेर्दै थियो र उनको मुटु धड्किरहेको थियो, तर उनको मृत्यु लगभग डेढ घण्टा पछि भयो । परिवारले पछि कम्पनीविरुद्ध काम गर्ने समय अनुमति दिइएको भए, महिलाले थप आराम पाउने थिइन् र त्रासदीबाट बच्न सकिन्थ्यो भन्ने तर्क गर्दै मुद्धा दायर गरेको थियो ।

मुद्दाको सुनुवाइ ह्यामिल्टन काउन्टी अदालतमा भएको थियो, जहाँ एक निर्णायक मण्डलले कम्पनीलाई दोषी ठहराउँदै २२.५ मिलियनडलर तिर्न आदेश दिएको थियो । 

गर्भवती महिलाहरूको काम अधिकारको सम्बन्धमा विश्वभर कानून फरक भए पनि, केही सामान्य नियमहरू जताततै लागू हुन्छन् । यी नियमहरू अन्तर्गत, गर्भावस्थाको कारणले कुनै पनि महिलालाई भेदभाव गर्न सकिँदैन र आवश्यक परेमा घरबाट काम प्रदान गर्न सकिन्छ ।

अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा, गर्भवती महिलाहरूलाई उचित आवास प्रदान गरिनुपर्छ भन्ने मान्यता छ । यसमा काम गर्ने घण्टा घटाउनु, काम कम गर्नु, वा घरबाट काम गर्ने क्षमता समावेश हुन सक्छ ।

संयुक्त राज्य अमेरिकाका कानूनहरू अझ स्पष्ट छन् । गर्भवती कामदार निष्पक्षता ऐन अन्तर्गत, कम्पनीहरूले गर्भवती कर्मचारीहरूलाई आवश्यक आवास प्रदान गर्न आवश्यक छ जबसम्म यसले कम्पनीलाई महत्त्वपूर्ण हानि पुर्‍याउँदैन । यसबाहेक, गर्भावस्था भेदभाव ऐन अनुसार, गर्भवती महिलाहरूलाई कुनै पनि तरिकाले भेदभाव गर्न सकिँदैन। यदि बिरामीको समयमा घरबाट काम गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ भने, गर्भवती महिलाले पनि उही विशेषाधिकार प्राप्त गर्नुपर्छ । केही अवस्थामा, अमेरिकी अपाङ्गता ऐन पनि लागू हुन्छ । यदि गर्भावस्थासँग सम्बन्धित गम्भीर स्वास्थ्य समस्याहरू छन् भने, कम्पनीले कर्मचारीलाई सहयोग प्रदान गर्न आवश्यक छ, जसमा घरबाट काम गर्ने समावेश हुन सक्छ । 

यद्यपि, घरबाट काम गर्नु हरेक अवस्थामा अनिवार्य छैन । यदि घरबाट काम गर्न धेरै गाह्रो छ वा यसले कम्पनीलाई ठूलो नोक्सान पुर्‍याउँछ भने, कम्पनीले अस्वीकार गर्न सक्छ, तर यसको लागि वैध कारण प्रदान गर्नुपर्छ । थप रूपमा, कम्पनीहरूले गर्भवती महिलाहरूलाई कडा काम गर्न बाध्य नपार्न र उनीहरूलाई सुरक्षित वातावरण प्रदान गर्न सुनिश्चित गर्नुपर्छ ।

Read More