२०८३ बैशाख २३

सञ्चार मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मलाई सात दिन भित्र दर्ता हुन निकाल्यो सुचना

काठमाडौँ । सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले सामाजिक सञ्जाल कम्पनिलाई सात दिन भित्र दर्ता हुन आव्हान गरेको छ ।

विहिबार मन्त्रालयले एक सूचना प्रकाशित गर्दै नेपालमा सञ्चालनमा रही हालसम्म सूचीकरण नभएका सबै सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूले यस सूचना प्रकाशित भएको मितिले सात दिनभित्र सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयमा अनिवार्य रूपमा सूचीकरण गर्न आग्रह गरेको हो ।

मन्त्रालयले तोकिएको समयसीमा भित्र सूचीकरण नगर्ने वा सूचीकरणको प्रयोजनका लागि सम्पर्कमा समेत नआउने सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूलाई क्रमशः नेपालभित्र निष्क्रिय गराउने र सूचीकरण गरेमा सोही क्षणदेखि पुनः सक्रिय गराउने गरी नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणलाई निर्देशन दिइएको उल्लेख छ ।

मन्त्रालयको सूचना:
सामाजिक सञ्जालको प्रयोगलाई व्यवस्थित गर्ने सम्बन्धमा सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयको सूचना मितिः २०८२।०५।१२ अदालतको अवहेलनासम्बन्धी मुद्दा ( मुद्दा नं. ०८०- (CF – ००१२) मा सम्मानित सर्वोच्च अदालतको पूर्ण इजलासले स्वदेशी वा विदेशी उत्पत्तिका अनलाइन तथा सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूलाई सञ्चालनपूर्व अनिवार्य रूपमा सम्बन्धित साधिकार निकायमा सूचीकरण गर्न/गराउन नेपाल सरकारको नाममा निर्देशनात्मक आदेश दिएको हुँदा, सो आदेशको पालना स्वरूप नेपाल सरकार (मन्त्रिपरिषद्) ले मिति २०८२।०५।०९ गते गरेको निर्णय देहाय अनुसार सार्वजनिक जानकारी गराइन्छ।

नेपालमा सञ्चालनमा रही हालसम्म सूचीकरण नभएका सबै सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूले यस सूचना प्रकाशित भएको मितिले सात (७) दिनभित्र सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयमा अनिवार्य रूपमा सूचीकरण गर्नुपर्नेछ । साथै, नेपालभित्र सम्पर्क बिन्दु (Point of Cont act ), आवासीय गुनासो सुन्ने अधिकारी तथा स्वनियमन परिपालनको निगरानी गर्ने अधिकारी तोक्न समेत सरोकारवाला सबैमा सूचित गरिन्छ । यस सूचनाबमोजिम तोकिएको समयसीमा भित्र सूचीकरण नगर्ने वा सूचीकरणको प्रयोजनका लागि सम्पर्कमा समेत नआउने सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्महरूलाई क्रमशः नेपालभित्र निष्क्रिय गराउने र सूचीकरण गरेमा सोही क्षणदेखि पुनः सक्रिय गराउने गरी नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणलाई निर्देशन दिइएको व्यहोरा समेत यसैमार्फत सार्वजनिक गरिन्छ ।

यसैगरी, नेपालमा सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म सञ्चालन गर्न इच्छुक व्यक्ति, कम्पनी वा संस्थाले नेपाल सरकारले जारी गरेको सामाजिक संजालको प्रयोग व्यवस्थित गर्ने निर्देशिका, २०८० बमोजिम सचार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयमा आफ्नो प्लेटफर्मको सूचीकरणका लागि सोही निर्देशिकाको अनुसूची १ अनुसारको ढाँचा प्रयोग गरी तोकिएका कागजातहरू संलग्नसहित निवेदन दिनुपर्नेछ । साथै, सूचीकरणका लागि इच्छुक व्यक्ति, कम्पनी वा संस्थाले नेपालभित्र सम्पर्क बिन्दु, आवासीय गुनासो सुन्ने अधिकारी र स्वनियमन परिपालनको निगरानी गर्ने अधिकारी तोक्नुपर्नेछ भन्ने कुरा समेत यसैमार्फत स्पष्ट पारिन्छ।

Read More

आईटी क्षेत्रमा दुई लाखसम्मको तलब व्यवस्था, दक्ष जनशक्ति अब विदेश नजाने प्रधानमन्त्रीको आशा

काठमाडौँ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्रमा काम गर्ने दक्ष जनशक्तिलाई सरकारले २ लाख रुपैयाँसम्म तलबको व्यवस्था गरेको बताउदै यसले दक्ष जनशक्तिलाई विदेश पलायन हुनबाट रोक्ने बताएका छन् ।

सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालयले सूचना प्रविधि प्रणालीको विकास तथा परामर्श सेवाको लागत अनुमान सम्बन्धि नर्म्स, २०८२ जारी गर्दै सूचना प्रविधि क्षेत्रमा काम गर्नेको न्युनतम पारिश्रमिक ४० हजारदेखि २ लाखसम्म तोके पछि प्रधानमन्त्री ओलीको यस्तो भनाई आएको हो ।

प्रधानमन्त्री ओलीले भनेका छन्-
सूचना प्रविधि (आईटी) क्षेत्रमा काम गर्ने दक्ष जनशक्तिलाई सरकारले २ लाख रुपैयाँसम्म तलबको व्यवस्था गरेको छ । यसबाट अनलाइन मार्फत सरकारी सेवा विस्तार गर्दा काममा ढिलासुस्ती गर्ने, घुस र कमिसन लिने प्रवृत्ति नियन्त्रण हुनेछ भने सूचना प्रविधिको दक्ष जनशक्ति विदेश पलायन हुनबाट रोकिने छ। यसले सफ्टवेयर प्रणाली विकासको लागत अनुमानलाई यथार्थपरक बनाउने छ। आईटी पढेको हाम्रो जनशक्तिका लागि यो सुखद् कदम हो।

Read More

के हो गुगलको नयाँ ‘नानो बनाना’ ?

काठमाडौँ । गुगलले नयाँ ‘नानो बनाना’ एडिटिंग टुल लन्च गरेको छ । गुगलका प्रमुख कार्यकारी सुन्दर पिचाईले यस बारे एक पोस्ट गरेका थिए, जसमा उनले ३ वटा केरा इमोजीहरू पोस्ट गरेका थिए ।

गुगलले आफ्नो जेमिनी एपमा नयाँ एडिटिंग टुल ‘नानो बनाना’ सुरु गरेको छ । यो फोटो एडिटिंग टुल हो । यो गुगल डिपमाइन्डद्वारा सिर्जना गरिएको हो र यसलाई प्रारम्भिक परीक्षणमा विश्वको उत्कृष्ट फोटो एडिटिंग टुलको रूपमा वर्णन गरिएको थियो । अब सबै जेमिनी प्रयोगकर्ताहरूले यो टुल प्रयोग गर्न सक्छन् । मानिसहरूले यसलाई गुगलको नानो बनाना एडिटिंग एपसँग पनि लिङ्क गरेका छन् ।

यस टुल बारे गुगलले आफ्नो ब्लगमा भनेको छ, नानो बनाना उपकरणको उद्देश्य सम्पादन गरिएका तस्बिरहरूमा रहेका मानिसहरू, घरपालुवा जनावरहरू र चीजहरूलाई ठ्याक्कै त्यस्तै देखाउनु हो, जुन तिनीहरू मूल फोटोमा थिए । धेरै पटक प्रयोगकर्ताहरूले सम्पादन गरिएका तस्बिरहरू वास्तविक नदेखिँने र विशेष गरी अनुहारहरू वास्तविक नदेखिने गुनासो सम्बोधन गर्न यो टुलको विकास गरिएको गुगलले बताएको छ । नानो बनाना एपको सहयोगमा, तपाईंले आफ्नो फोटोमा हेयरस्टाइल परिवर्तन गर्न सक्नुहुन्छ । यदि तपाईं चाहनुहुन्छ भने, तपाईंले आफ्नो घरपालुवा जनावरलाई फोटोमा पोशाक लगाउन सक्नुहुन्छ ।

नानो बनाना प्रयोग गर्न, प्रयोगकर्ताहरूले जेमिनी एपमा आफ्नो फोटो अपलोड गर्नुपर्नेछ । त्यसपछि तपाईंले फोटोमा के परिवर्तनहरू चाहनुहुन्छ भनेर प्रम्प्टमा बताउनुपर्नेछ । यस पछि, नानो बनानाले फोटो सम्पादन गर्छ, तर अनुहार र मौलिक चीजहरू उस्तै राख्छ । नानो बनाना मार्फत, तपाईं आफ्नो फोटोमा नयाँ लुगा वा पुरानो जमानाको लुक पनि थप्न सक्नुहुन्छ। उदाहरणका लागि, यदि तपाईं आफ्नो फोटोमा सुपरहीरो पोशाकमा देखिन चाहनुहुन्छ भने, यो उपकरणले त्यसो गर्न सक्छ । यदि तपाईं चाहनुहुन्छ भने, तपाईं फोटोको पृष्ठभूमि पनि परिवर्तन गर्न सक्नुहुन्छ ।

यो टुलले धेरै फोटोहरू सँगै संयोजन गर्न सक्छ । नानो बनानाको अर्को अद्भुत विशेषता ‘डिजाइन मिक्सिङ’ हो । यसको प्रयोग गरेर, तपाईंले एउटा तस्बिरको बनावट वा शैली अर्को तस्बिरमा लागू गर्न पनि सक्नुहुन्छ । यो सुविधाले तस्बिरहरूलाई अझ रचनात्मक बनाउने र प्रयोगकर्ताहरूलाई नयाँ चीजहरू प्रयास गर्ने मौका दिने गुगलको दाबी छ ।

Read More

भारतीय पर्यटकले नेपालमा ल्याउन पाउने पैसाको सीमा १८ गुणा बढ्यो

काठमाडौँ । नेपाल राष्ट्र बैंकले भारतीय नागरिकलाई नेपाल भ्रमणका क्रममा पाँच हजार डलर बराबरको भारतीय रूपैयाँ ल्याउन पाउने व्यवस्था गरेपछि सीमावर्ती क्षेत्रका पर्यटन व्यवसायी उत्साहित भएका छन्।

यसअघिसम्म भारतीय नागरिकलाई २५ हजार भारतीय रूपैयाँ मात्रै ल्याउन दिने प्रावधान रहेकोमा पर्यटन व्यवसायीले लगातार गुनासो गर्दै आएका थिए। सङ्घीय सरकारले चालु आर्थिक वर्षको बजेटमार्फत हवाई वा स्थलमार्गबाट नेपाल प्रवेश गर्ने यात्रुलाई पाँच हजार अमेरिकी डलर बराबरको विदेशी मुद्रा वा ट्राभलर्स चेक ल्याउन पाउने व्यवस्था गरेको थियो। राष्ट्र बैंकले यही भदौ १० गते सूचना जारी गरी यस प्रावधानलाई स्पष्ट पार्दै नेपाली वा विदेशी नागरिक दुवैले अमेरिकी पाँच हजार डलरसम्म नगद विदेशी मुद्रा ल्याउन सक्ने व्यवस्था गरेको हो।

होटल तथा पर्यटन व्यवसायी सङ्घ वीरगञ्जका अध्यक्ष हरि पन्तका अनुसार राष्ट्र बैंकको नयाँ व्यवस्थाले भारतीय पर्यटकलाई सहज हुने र व्यवसायीलाई राहत मिल्ने विश्वास गरिएको छ। उनले भने, “यसअघि भारतीय पर्यटकले सीमित रकम ल्याउन पाउँदा यहाँको होटल तथा पर्यटन उद्योग प्रभावित थियो। नयाँ प्रावधानले यहाँको पर्यटन प्रवाहलाई थप सहज बनाउनेछ।”

वीरगञ्जमा चारवटा तारे होटेलसहित ८५ भन्दा बढी होटल सञ्चालनमा छन्। तर, अपेक्षाकृत रूपमा पर्यटकको बसाइँ लम्ब्याउन नसकिएको व्यवसायी बताउँछन्। सीमावर्ती शहरको पर्यटन आन्तरिक पर्यटकसँगै भारततर्फबाट आउने यात्रुमै निर्भर रहँदै आएको छ। नयाँ नीतिले भारतीय पर्यटकले बढी खर्च गर्न सक्ने भएकाले स्थानीय पर्यटन व्यवसायमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने अपेक्षा गरिएको छ।

Read More

म्यानचेस्टर युनाइटेड चौथो डिभिजन क्लबसँग पराजित, कारबाओ कपबाट बाहिरियो

काठमाडौँ । म्यानचेस्टर युनाइटेड इएफएल कप (कारबाओ कप) बाट बाहिरिएको छ ।

गएराती सम्पन्न खेलमा चौथो डिभिजन क्लब ग्रिम्सबी टाउनसँग पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित हुदै म्यानचेस्टर युनाइटेड कारबाओ कपबाट बाहिरिएको हो ।

निर्धारित समयमा २-२ गोलको बराबरी भएपछि खेलको निर्णय पेनाल्टी सुटआउटबाट भएको थियो । पेनाल्टी सुटआउटमा ग्रिम्सबी टाउनले १२-११ ले जित हासिल गरेको थियो ।

निर्धारित समयमा २-० ले पछि परेको म्यानचेस्टर युनाइटेडले खेलमा कमब्याक गर्दै खेल बराबरी गरेपनि पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित भएको थियो । ग्रिम्सबी टाउनका लागि चार्लेज बेर्नाम र टीरेल वारेनले गोल गर्दा म्यानचेस्टर युनाइटेडविरुद्ध शुरुवाती २-० को अग्रता दिलाएका थिए । त्यसपछि म्यानचेस्टर युनाइटेडका लागि खेलको ७५औ मिनेटमा ब्रायन एम्बेउमो र ह्यारी मग्युरोले गोल गर्दै खेलमा फर्काएका थिए ।

योसँगै कारबाओ कपको तेस्रो चरणमा पुगेको ग्रिम्सबी टाउनले अब दोस्रो डिभिजन क्लब शेफिल्ड वेडनसडेसँग खेल्ने छ ।  

Read More

भारतसँगको सम्झौता बारे श्रीलंकाको दिसानायके सरकारलाई सर्वोच्च अदालतको नोटिस

काठमाडौँ । श्रीलंकाको सर्वोच्च अदालतले राष्ट्रपति अनुरा कुमार दिसानायके र सम्पूर्ण मन्त्रिपरिषद्लाई सूचना जारी गरेको छ ।

यो सूचना भारतको सहयोगमा सञ्चालित श्रीलंका युनिक डिजिटल आइडेन्टिटी परियोजनाको सम्बन्धमा दायर गरिएको याचिकामा जारी गरिएको हो । यो याचिका पूर्वमन्त्री विमल वीरेवान्साले दायर गरेका थिए । सरकारको यो निर्णयले जनताको मौलिक अधिकारको उल्लङ्घन गरेको रिटमा उल्लेख छ । साथै, यस परियोजनाको बारेमा संसद वा आम जनतालाई राम्रोसँग जानकारी दिइएको थिएन ।

यस वर्ष अप्रिलमा प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको कोलम्बो भ्रमणको क्रममा भारत र श्रीलंकाले एक समझदारी पत्रमा हस्ताक्षर गरेका थिए । यस अन्तर्गत, भारतका ठूला डिजिटल समाधानहरू श्रीलंकालाई उपलब्ध गराउनु हो, ताकि देशमा डिजिटल रूपान्तरणको प्रक्रियालाई तीव्रता दिन सकियोस् ।

यस परियोजनाको उद्देश्य प्रत्येक नागरिकलाई सुरक्षित डिजिटल पहिचान कार्ड प्रदान गर्नु हो, जुन भारतको आधार कार्ड जस्तै हुनेछ । यो भारतको इलेक्ट्रोनिक्स तथा सूचना प्रविधि मन्त्रालय र श्रीलंकाको डिजिटल अर्थतन्त्र मन्त्रालयसँगको सहकार्यमा कार्यान्वयन भइरहेको छ । यो पूर्ण रूपमा भारतबाट प्राप्त अनुदानबाट वित्त पोषित छ ।

तर निवेदक विमल वीरवंशाले २०२२ मा भारतसँगको मूल सम्झौता यस वर्ष जनवरी र जुनमा गरिएका निर्णयहरू पछि श्रीलंकाको मन्त्रिपरिषद्ले परिवर्तन गरेको उल्लेख गरेका छन् । यी परिवर्तनहरूका कारण, भारतले परियोजनाको मुख्य प्राविधिक पूर्वाधारमा नियन्त्रण पाएको रिटमा उल्लेख छ । यसमा मास्टर सिस्टम इन्टिग्रेटर र बायोमेट्रिक डाटाबेस सफ्टवेयर जस्ता महत्त्वपूर्ण भागहरू समावेश छन् । यस परियोजनालाई श्रीलंकाको राष्ट्रिय सुरक्षाको लागि खतरा भनिएको छ ।

यो परियोजनाले श्रीलंकाको राष्ट्रिय सुरक्षाको लागि खतरा निम्त्याउन सक्ने बताइएको छ, किनभने नागरिकहरूको बायोमेट्रिक र व्यक्तिगत डेटा विदेशी कम्पनीहरू वा एजेन्सीहरूमा जान सक्छ । र यसको लागि पर्याप्त सुरक्षा उपायहरू अपनाइएको छैन । सर्वोच्च अदालतले मुद्दाको अर्को सुनुवाइ अक्टोबर १७ मा तय गरेको छ ।

Read More

फ्रान्सले फिर्ता गर्‍यो १२८ वर्षअघि टाउको काटेर लगेको मेडागास्करका राजाको खप्पर

काठमाडौँ । फ्रान्सले औपनिवेशिक युगका तीनवटा खप्परहरू माडागास्करलाई फिर्ता गरेको छ । यी मध्ये एउटा खप्पर मालागासी राजा टोएराको हो भन्ने विश्वास गरिन्छ ।

१८९७ मा फ्रान्सेली सैनिकहरूले राजा टोएराको टाउको काटेका थिए । त्यतिबेला फ्रान्सले यसलाई ट्रफीको रूपमा पेरिस लगेर राष्ट्रिय इतिहास संग्रहालयमा राखेको थियो । बाँकी दुई खप्परहरू सकलाभा जातीय समूहका मानिसहरूका हुन् ।

२०२३ मा फ्रान्समा नयाँ कानून पारित भएपछि यो फिर्ता सम्भव भएको हो । यो कानूनले मानव अवशेषहरूलाई तिनीहरूको उत्पत्ति भएको देशहरूमा फिर्ता गर्न अनुमति दिने व्यवस्था रहेको थियो । यस कानून अन्तर्गत, यी खप्परहरू पहिलो पटक माडागास्करलाई हस्तान्तरण गरिएको थियो ।

यस पछि, फ्रान्सले पहिलो पटक कुनै पनि देशलाई आफ्ना पुर्खाहरूको अवशेष फिर्ता गर्न शुरु गरको थियो । यस पछि, अष्ट्रेलिया र अर्जेन्टिना लगायत धेरै देशहरूले पनि फ्रान्सबाट आफ्ना पुर्खाहरूको अवशेष माग गरिरहेका छन् । अब यी खप्परहरू आइतबार माडागास्कर फिर्ता लगिनेछ र त्यहाँ गाडिनेछ । फ्रान्सेली संस्कृति मन्त्री रचिदा दातीले खप्परहरू ल्याउनु औपनिवेशिक हिंसाको कुरा भएको र मानव मर्यादाविरुद्ध भएको बताइन् ।

मडागास्करकी संस्कृति मन्त्री भोलामिरान्ती डोना माराले यसलाई दुई देशबीचको सम्बन्धमा ‘नयाँ युगको सुरुवात’ भनेकी छन् । उनले विगत १२८ वर्षदेखि राजा टोएरा र सकलाभा मानिसहरूको खप्परको अभावका कारण उनको देशको मुटुमा ‘खुला घाउ’ थियो ।

हाल, वैज्ञानिकहरूले अनुसन्धान पछि खप्परहरू सकलाभा समुदायको भएको तर यो निश्चित रूपमा यी मध्ये कुनै पनि खप्पर वास्तवमा राजा टोएराको हो भनेर भन्न नसकिने बताएका छन् ।

फ्रान्सेली राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोनले २०१७ मा सत्तामा आएपछि अफ्रिकामा भएका फ्रान्सेली अत्याचारहरूलाई स्वीकार गर्न थालेका थिए । यस वर्ष अप्रिलमा, जब उनले मडागास्करको राजधानी एन्तानानारिभोको भ्रमण गरे, उनले फ्रान्सको अत्याचारको लागि माफी माग्ने कुरा गरेका थिए । मडागास्कर १९६० मा फ्रान्सेली उपनिवेशबाट स्वतन्त्र भएको थियो । वास्तवमा, हालका वर्षहरूमा, फ्रान्सले आफ्नो औपनिवेशिक विगतलाई स्वीकार गर्ने प्रयास गरिरहेको छ । यसले आफ्नो साम्राज्यवादी कालमा लुटिएका वस्तुहरू र मानव अवशेषहरू फिर्ता गरिरहेको छ । 

उदाहरणका लागि, २००२ मा, दक्षिण अफ्रिकाले ‘होटेन्टोट भेनस’ नामकी महिलाको अवशेष खोजेको थियो, जसलाई १९औं शताब्दीमा युरोपमा एक प्रकारको मानव तमाशाको रूपमा प्रदर्शन गरिएको थियो । अब नयाँ कानून पछि प्रक्रिया सजिलो भएको छ।

२०२३ मा नै फ्रान्सले अर्को कानून पारित गर्‍यो, जस मार्फत नाजीहरूले चोरी गरेका यहूदी कलाकृतिहरू तिनीहरूका वास्तविक मालिकहरू वा तिनीहरूका परिवारहरूलाई फिर्ता गर्न सकिने भएको छ । फ्रान्सको मुसी डे ल’होम्मे संग्रहालयमा ३० हजार भन्दा बढी खप्पर र कंकालहरू छन् । यी फ्रान्सले शासन गरेको देशहरूबाट फ्रान्स ल्याइएको बताइएको छ ।

Read More

विधायन व्यवस्थापन समितिको बैठक बस्दै

काठमाडौँ । आज रष्ट्रिय सभा अन्तर्गत विधायन व्यवस्थापन समितिको बैठक बस्दैछ । 

आज बिहान साढे ११ बजे बस्ने विधायन व्यवस्थापन समितिको बैठकमा सङ्घीय निजामती सेवा विधेयक, २०८० माथि दफावार छलफल हुने कार्यसूची रहेको समितिले जानकारी दिएको छ ।

Read More

रास्वपा नेता अरनिको पाँडे प्रहरी नियन्त्रणमा

काठमाडौँ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का नेता अरनिको पाँडेलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ ।

एक महिलालाई सामाजिक सञ्जालमार्फत दुर्व्यवहार तथा गालीगलौज गरेको आरोपमा साइबर ब्युरोले पाँडेलाई बुधबार नियन्त्रणमा लिएको हो ।

साइबर ब्युरोका प्रवक्ता, प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसपी) दीपकराज अवस्थीका अनुसार एक महिलाले पाँडेविरुद्ध सामाजिक सञ्जालमा अपशब्द प्रयोग गरेको भन्दै जाहेरी दिएकी थिइन् । सोही जाहेरीका आधारमा जिल्ला अदालत, काठमाडौंबाट बुधबार पक्राउ पुर्जी जारी भएको थियो ।

प्रहरीका अनुसार, उजुरी दर्ता भएपछि र पक्राउ पुर्जी जारी भएपछि पाँडे बुधबार साँझ आफैं साइबर ब्युरोमा उपस्थित भएका थिए । ब्युरोले बुधबार नै म्याद थपका लागि अदालतमा प्रस्तुत गर्ने तयारी गरे पनि समय अभावका कारण बिहीबार मात्र उपस्थित गराइने जनाएको छ ।

वातावरणविद्का रूपमा परिचित डा. पाँडे २०७९ साल भदौमा रवि लामिछाने नेतृत्वको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीमा प्रवेश गरेका थिए । रास्वपा सरकारमा सहभागी हुँदा उनी २०८० सालमा राष्ट्रिय योजना आयोगको सदस्य नियुक्त भएका थिए ।

Read More

आज ऋषिपञ्चमी, सप्त ऋषिको पूजा आराधना गरी मनाइँदै

काठमाडौँ । ऋषिपञ्चमी पर्व विहिबार नेपाली नारीहरूले अरुन्धतीसहित सप्त ऋषिको पूजा आराधना गरी मनाउँदैछन् ।

प्रत्येक वर्ष भाद्र शुक्ल पञ्चमीका दिनमा मनाइने यो पर्वमा महिलाले आज बिहानै उठेर नित्यकर्म गरी नजिकको नदी, खोला, ताल, तलैया र पोखरीमा गई तीन सय ६५ वटा दत्तिउनले दाँत माझ्ने, गाईको गोबर, माटो एवं खरानी लगाई स्नान गर्दछन्।

हरितालिका (तीज) को व्रत एवं पूजाआजा महिला, पुरुष दुवैले गर्ने शास्त्रीय वचन रहे पनि ऋषिपञ्चमी भने महिलाका लागि मात्र गर्नुपर्ने शास्त्रीय वर्णन रहेको छ । ऋषिपञ्चमीको दिन अरुन्धतीसहित सप्तऋषिको पूजा आराधना गर्नाले गल्तीबाट मुक्ति पाइने विभिन्न धार्मिकग्रन्थमा उल्लेख गरिएको छ।

महिलाको रजस्वलासित जोडिएको ऋषिपञ्चमीका विषयमा एउटा किंवदन्ती पनि प्रचलित छ। प्राचीन समयमा भगवान इन्द्रले विश्वरुपको शिरलाई तीन टुक्रा पारी हत्या गरेको कारण ब्रह्महत्याको पाप भोग्नुपर्यो । यस हत्याबाट पिरोलिएका इन्द्रले आफ्नो दुःख ब्रह्मालाई सुनाए। इन्द्रको ब्रह्महत्या निवारणका लागि ब्रह्माले एक वर्षसम्मको दोष इन्द्रलाई भोग गराई बाँकी दोष पृथ्वी, वृक्ष, जल र स्त्रीमा चार भाग लगाई चारैतिर फ्याँकिदिए ।

यसैकारण उब्जनी नहुने उषरभूमि, वृक्षबाट निस्कने खोटो, पानीमा निस्कने बुदबुद फेन अर्थात् फिँज र स्त्रीमा रज देखिन थालेको धार्मिक विश्वास रहेको विषय विभिन्न ग्रन्थमा उल्लेख गरिएको पाइन्छ । रज भनेको फोहर हो । जुन महिलामा मासिक धर्मका समयमा निस्कन्छ । यसबाट बच्नु स्वास्थ्यका लागि राम्रो हुने भएकाले अध्ययन अनुसन्धानबाट प्रमाणित भएपछि समाजमा लागू गरिएको विश्वास गरिन्छ । आज स्नान गरी पूजाआजा गरेपछि नरोपी उम्रेका अन्न सामा, कागुनो, कन्दमूल, कर्कला आदि खाई एक छाक हविष्य बस्नुपर्ने व्रतविधि छ ।

यस अवसरमा आज काठमाडौँको टेकु, मूलपानीलगायत मुलुकभरका ऋषेश्वर मन्दिरमा पूजाआजाका लागि श्रद्धालु महिला भक्तजनको घुइँचो लाग्ने गर्छ । यहाँ महिला भक्तजनले अरुन्धतीसहित सप्तऋषिको पूजा लगाउने गर्छन्। मन्दिर जाने अवसर नजुट्ने महिलाले भने नदी किनार वा घरमै पूजा, आराधना गर्ने गरेका छन् ।

Read More